العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )
539
شرح كشف المراد ( فارسى )
مميز است [ ظهر مندوب مثل ظهرى كه به فرادا خوانده شده و دوباره به جماعت اعاده مىشود ] . 2 - وجوب و ندب غائى مثل اينكه مىگويد : اصلى الظهر الواجب لوجوبه او لوجه وجوبه ، اصلى الظهر المندوب لندبه او لوجه ندبه ، اين معنا را متكلمين افزودهاند و مرادشان از وجه الوجوب او الندب آن مصالح واقعيهاى است كه خداوند بواسطهء آنها بشر را به عبادت ترغيب نموده و عبادت بر او واجب يا مستحب نمود . و در اينكه آن مصالح چيست خودشان اختلاف دارند ولى چون دليلى بر اعتبار وجوب غائى نيست لذا بحث را دنبال نكرده و تنها به ذكر جملهاى از شهيد ثانى در شرح لمعه ج 1 ص 111 بحث را ختم مىكنيم : . . . و يكون قصده لوجوبه اشارة الى ما يقوله المتكلمون من انه يجب فعل الواجب لوجوبه او ندبه او لوجههما من الشكر او اللطف او الامر او المركب منهما او من بعضها على اختلاف الآراء و وجوب ذلك امر مرغوب عنه اذ لم يحققه المحققون فكيف به غيرهم . مطلب چهارم : مذمت و عقاب در مقابل چه امورى است ؟ در برابر چند امر است كه برخى اجماعى و برخى اختلافى است : 1 - در مقابل فعل قبيح : كسى كه عمدا و با وجود شرائط تكليف و نبود هيچ مانعى از اكراه و اضطرار و . . . حرامى از محرمات الهيه را مرتكب شود مستحق عقوبت است و اين اجماعى است . 2 - در برابر اخلال به واجب : كسى كه با وجود شرائط فوق واجبى از واجبات الهيه را ترك كند و بدان اخلال برساند و يا با همهء شرائط انجامش ندهد باز مستوجب عقوبت است ولى جماعتى گفتهاند : اخلال به واجب